Login: Wachtwoord:
Online oplossingsgericht maatschappelijk werk

Door boris stil 17 februari 2009

Online oplossingsgericht maatschappelijk werk

Door Boris Stil

 De resultaten van het gebruik van oplossingsgericht maatschappelijk werk in email begeleiding zijn veelbelovend. Dit blijkt uit de praktijk van Maatschappelijk Werk Online. Maatschappelijk Werk Online is een jaar geleden begonnen met het inpassen van instrumenten uit de oplossingsgerichte praktijk in haar e-mail begeleiding. 

Oorsprong en visie oplossingsgerichte therapie
De oplossingsgerichte hulpverlening is oorspronkelijk afkomstig uit de Verenigde Staten en aldaar ontwikkeld in de jaren 70 en 80 door Steve de Shazer en Insoo Kim Berg. In de oplossingsgerichte therapie wordt de cliënt gezien als deskundige van het probleem. De cliënt heeft het probleem ervaren en kent de uitzonderingen op het probleem, dat wil zeggen weet wanneer hij geen of minder last heeft van het probleem. Hulpverleners zijn deskundig in het stellen van nuttige vragen en in het maken van nieuwe betekenissen die de weg banen voor het formuleren van oplossingen. Maatschappelijk werkers zijn ook getraind om zelfondermijnende houdingen, onrecht en onderdrukking aan te vechten en weten hoe deze zaken werken.Oplossingsgerichte werkers kijken niet naar tekorten maar naar de kracht en mogelijkheden van de cliënt. Zij doen dit vanuit de idee dat praten over tekortkomingen de problemen groter maakt en praten over kracht en mogelijkheden mensen krachtiger maakt. Praten over hoe iemand moeilijkheden het hoofd biedt, hoe iemand uitzonderingen creëert en hoe hij kiest wat goed voor hem is, maakt de persoon krachtiger en meer bewust van de eigen mogelijkheden. (uit: Social work een constructieve benadering - Nigel Parton, Patrick O'Byrne, Carol van Nijnatten)
In de oplossingsgerichte therapie wordt geen uitgebreide intake gedaan er wordt onmiddellijk aandacht besteed aan het doel waarvoor de cliënt zich heeft aangemeld.

Oplossingsgerichte therapie en maatschappelijk werk

De oplossingsgerichte therapie werkt niet volgens het diagnose- recept model. De hulpverlener wordt niet gezien als probleem deskundige, maar juist de cliënt is de deskundige. De cliënt is in de oplossingsgerichte therapie dus geen object van behandeling maar heeft een wezenlijke sturende rol daar waar het gaat om het bedenken van oplossingen die werkzaam zijn voor zijn/haar problemen. Deze visie raakt sterk aan het wezen van het maatschappelijk werk. Het maatschappelijk werk heeft als leidmotief: het tot zijn recht laten komen van de cliënt in relatie tot zijn/haar omgeving. Het tot zijn recht laten komen van de cliënt moet vooral gezien worden vanuit het perspectief van de cliënt (wat de cliënt goed vindt voor zichzelf) en niet vanuit het perspectief van de maatschappelijk werker (wat de maatschappelijk werker goed vindt voor de cliënt). Zo bezien past de oplossingsgerichte therapie heel goed in de filosofie van het maatschappelijk werk. Het is dan ook niet verwonderlijk dat veel maatschappelijk werkers enthousiast de oplossingsgerichte werkwijze gebruiken in hun werk met cliënten.  

Oplossingsgerichte therapie in de praktijk van online maatschappelijk werk
In de online praktijk maken wij gebruik van de meest gebruikelijke maatschappelijk werk methodieken. Wij ervaren dat de oplossingsgerichte therapie het meest bruikbaar is in onze online praktijk vanwege de doelgerichtheid van de oplossingsgerichte therapie. We gaan direct in gesprek met de cliënt over wat er voor de cliënt toe doet. Ook de focus op de kracht van de cliënt is zeer werkzaam. We sluiten in ons taalgebruik aan bij de taal van de cliënt. De woorden die cliënten gebruiken om hun problemen te beschrijven laten we terugkomen in onze antwoorden. In onze antwoorden naar cliënten externaliseren we vervolgens de problemen die cliënten beschrijven daarbij gebruik makend van de taal van de cliënt. Bijvoorbeeld: een cliënt schrijft dat hij somber is. Wij schrijven terug: “je worstelt met somberheid” De cliënt is niet somber, hij strijdt met somberheid. Met het externaliseren van problemen worden de momenten zichtbaar waarop een cliënt minder of geen last heeft van het probleem, de uitzonderingen op het probleem, deze uitzonderingen onderzoeken we vervolgens met de cliënt met als doel de aandacht van de cliënt te focussen op deze uitzonderingen.
Ook evalueren we elk consult met de cliënt om de cliënt bewust te maken wat voor hem/haar werkzaam was in het consult. In elk consult stellen we ook de cliënt de volgende vraag: Bemerk je nadat je hulp hebt gezocht voor je probleem een verandering/verbetering in je visie op het probleem of een verandering van het probleem zelf?
Met deze vraag willen we cliënten bewust maken van kleine veranderingen in hun probleem die zich hebben voorgedaan nadat ze hebben besloten hulp te zoeken. Deze kleine veranderingen kunnen de weg wijzen naar oplossingen die werken voor de cliënt. We maken in de consults vervolgens veel gebruik van schaalvragen en observatie opdrachten.               De schaalvragen worden als volgt geformuleerd:   
Stel je een schaal voor van 0 tot 10. 0 staat voor het probleem helemaal niet opgelost en 10 staat voor het probleem helemaal opgelost.

  1. Op welk cijfer bevindt je je nu?
  2. Wat zou er veranderd zijn als je 1 punt in de goede richting bent gegaan (dus: kleine stappen!)

De schaalvragen hebben een tweeledig doel. Enerzijds zijn deze vragen bedoeld om te meten waar de cliënt vindt dat hij staat. Anderzijds zijn deze vragen bedoeld om cliënten te stimuleren na te denken richting reële oplossingen.  

De observatie opdrachten hebben tot doel de aandacht van de cliënt te richten op de uitzonderingen op het probleem, een voorbeeld van een observatie opdracht is: Ik wil je vragen om de komende week een zelf-observatieopdracht te doen. Ik wil je vragen te letten op momenten wanneer je je niet schuldig voelt. Wat doe je dan anders dat maakt dat je hier geen last van hebt.
Door cliënten te stimuleren na te denken over deze uitzonderingen op hun probleem proberen we cliënten bewust te maken van het feit dat het probleem waartegen zij strijden veranderbaar is.

We hebben op dit moment een tiental begeleidingen met behulp van de oplossingsgerichte therapie succesvol afgesloten. De feedback die we in evaluaties terugkregen sterkte ons in de opvatting dat deze werkwijze zeer goed aansluit bij het online maatschappelijk werk. Cliënten gaven in deze evaluaties aan dat ze nieuwe gezichtspunten hebben gevonden waarmee ze beter hun problemen konden bestrijden en beter in staat waren om een gedachte omslag te maken om positief verder te kunnen gaan.
  

Bronnen:

social work een constructieve benadering - Nigel Parton, Patrick O Byrne, Carol Nijnatten


 







20 februari 2009 Olaf Stomp: Boris, Interessant artikel. Kun je nog iets meer vertellen over de meerwaarde van online werken met oplossingsgerichte therapie? Bijvoorbeeld door een van de succesvolle casussen te beschrijven die je aan het eind aanstipt.

26 februari 2009 boris stil: Hallo Olaf, Dank je wel. Ik zal in een volgend blog op je vraag ingaan!

Log boven in om te reageren. Je kunt hier een login aanmaken



© 2006 - 2018 Sociaal Digitaal. Alle rechten voorbehouden.